PackViet
Danh mục
Liên hệ

Nhóm thiết bị · Kiểm tra chất lượng và phòng lab

Đo sức chịu nén

Trang này đi vào cách làm phép đo sức chịu nén cho ra con số tin được: chuẩn bị mẫu, đặt mẫu, đọc kết quả, và phân biệt thùng yếu thật với phép đo làm sai. Cùng một lô thùng, làm sai quy trình có thể cho kết quả lệch đủ để đổi kết luận.

Các máy trong nhóm

Các máy trong nhóm đo sức chịu nénĐO SỨC CHỊU NÉN · 5 MÁY01Máy đo lực nénthùng carton02Máy nén mẫugiấy và tấm sóng03Máy đo độ bền đâmthủng tấm sóng04Máy đo độ bền liênkết nội tại giấy05Máy đo độ cứnguốn giấy và bìaThiết bị cùng nhóm — dùng độc lập, không nối thành chuyềnSơ đồ nhóm thiết bị — không theo tỉ lệ, không phải ảnh chụp

  • Máy đo lực nén thùng carton

    Còn gọi là: máy đo BCT · máy nén thùng · máy ép thùng

    Phòng lab

  • Máy nén mẫu giấy và tấm sóng

    Còn gọi là: máy đo ECT · máy đo RCT · máy đo độ nén vòng

    Phòng lab

  • Máy đo độ bền đâm thủng tấm sóng

    Còn gọi là: máy đo puncture · máy thử đâm xuyên · puncture tester

    Phòng lab

  • Máy đo độ bền liên kết nội tại giấy

    Còn gọi là: Internal Bond Tester · máy đo liên kết nội tại · Scott bond tester

    Phòng lab

  • Máy đo độ cứng uốn giấy và bìa

    Còn gọi là: Taber Stiffness Tester · máy đo độ cứng Taber · bending stiffness tester

    Phòng lab

Từng chi tiết trong nhóm

Cần máy nén thùng, máy nén mẫu nhỏ hay cả hai?

Tiêu chíMáy đo lực nén thùng cartonMáy nén mẫu giấy và tấm sóng
Mẫu đặt lên máyThùng nguyên đã gấp dán như lúc dùngMẫu cắt nhỏ từ tấm hoặc từ cuộn giấy
Chỗ đặt máyKhung cao, hai mặt ép lớn, đặt sànĐể bàn, hai mặt ép nhỏ
Dụng cụ đi kèmKhông cần dao cắt mẫu riêngDao cắt mẫu và giá giữ mẫu cho từng phép thử
Câu hỏi máy trả lờiThùng này xếp chồng có chịu nổi khôngTấm hoặc giấy giao về có đúng loại đã đặt không
Chỗ phép đo hay saiCách gấp dán thùng mẫuMép cắt mẫu và cách kẹp mẫu vào giá
Nhìn mẫu sau khi hỏngThành phình, góc gãy hay mép dán bungMẫu gập ở giữa hay bẹp ở mép

Sự cố thường gặp của nhóm đo sức chịu nén

Viết theo đúng thứ nhìn, nghe, sờ thấy tại máy. Đây là hướng khoanh vùng, không thay cho tài liệu của nhà sản xuất.

Đo sức chịu nén gồm những gì và vận hành ra sao?

Máy đo nén thùng đặt thùng rỗng giữa hai mặt ép phẳng rồi ép từ từ tới khi thùng sụp. Con số ghi lại là lực lớn nhất trước khi sụp. Nghe đơn giản, nhưng thùng phải được gấp và dán đúng như lúc dùng thật, nếu không phép đo đo cách gấp chứ không đo thùng.

Phép đo nén cạnh làm trên máy nén mẫu giấy, với mẫu cắt từ tấm đặt đứng giữa hai mặt ép. Nó cho biết tấm có đúng loại đã đặt không, và dùng để truy ngược khi thùng không đạt. Mẫu phải cắt thẳng, cạnh vuông, vì cạnh cắt xơ hoặc nghiêng làm mẫu sụp sớm.

Ổn định mẫu trong tủ điều hoà mẫu là bước bị bỏ nhiều nhất. Giấy đổi độ cứng theo độ ẩm, nên mẫu phải được để trong môi trường kiểm soát đủ lâu trước khi đo. Đo ngay mẫu lấy từ kho ẩm rồi so với thông số chuẩn là so hai thứ không cùng điều kiện.

Đọc kết quả nên nhìn cả cách thùng sụp, không chỉ con số. Thùng sụp đều bốn thành là bình thường; thùng gãy ở một góc hoặc bung mép dán cho biết vấn đề nằm ở gia công chứ không phải ở giấy.

Thùng không thủng, không gãy góc, nhưng các lớp giấy bong tách ra ở đúng chỗ nếp gấp là một hiện tượng khác hẳn, và BCT/ECT không đo trực tiếp được lỗi này — hai phép đo đó đo sức chịu lực nén, còn lỗi bong lớp cần máy đo độ bền liên kết nội tại giấy, đo đúng lực cần để tách hai lớp giấy khỏi nhau.

Nắp thùng bị võng khi chỉ đỡ ở hai mép, hoặc tấm cong vênh khi cầm một cạnh giơ lên, cũng không phải chuyện của BCT/ECT — cả hai đều đo lực làm SỤP theo phương thẳng đứng, không đo khả năng CHỐNG BẺ CONG theo phương ngang. Đo riêng bằng máy đo độ cứng uốn giấy và bìa.

Kết quả thấp là thùng yếu thật hay đo sai?

Mỗi hàng là thứ nhìn hoặc kiểm được ngay tại xưởng — không cần tra số liệu.

Bạn quan sát khi đoNghi ngờ
Thùng sụp đều cả bốn thànhKết quả phản ánh thùng — xem lại giấy và loại sóng
Thùng gãy trước ở một gócVạch gấp hoặc vết nhấn lằn ở góc đó
Mép dán bung ra trước khi thành sụpMối dán, không phải sức chịu nén của tấm
Mẫu nén cạnh sụp ở mép cắtMẫu cắt xơ hoặc không vuông — cắt lại mẫu
Kết quả chênh nhiều giữa các mẫu cùng lôChưa ổn định mẫu đủ lâu, hoặc lô tấm không đều
Các lớp giấy bong tách ở nếp gấp, không phải sụp do nénĐo liên kết nội tại, không phải BCT/ECT

Câu hỏi thường gặp

Đang đo dở thì hết mẫu đã qua điều hoà — đo tiếp mẫu chưa điều hoà hay dừng chờ?

Dừng chờ, và lý do đáng nhìn kỹ vì nó hay bị hiểu là chuyện thủ tục. Giấy hút và nhả ẩm theo không khí quanh nó, mà sức chịu nén của tấm sóng đi theo lượng ẩm trong giấy. Nghĩa là một mẫu vừa lấy từ kho nóng ẩm và một mẫu đã nằm đủ trong tủ điều hoà cho ra hai con số khác nhau trên cùng một thùng giống hệt nhau. Đo tiếp mẫu chưa điều hoà không cho bạn một con số kém chính xác hơn, mà cho một con số ĐO THỨ KHÁC, và trộn nó vào cùng bảng với các mẫu đã điều hoà là làm hỏng luôn phần đã đo đúng. Nếu cần một câu trả lời gấp cho chuyền đang chạy mà chưa chờ được, vẫn đo được nhưng phải tách hẳn: ghi rõ trên phiếu là mẫu chưa điều hoà, để riêng bảng, và chỉ dùng nó để SO các mẫu chưa điều hoà với nhau, đừng đem so với mẫu đã điều hoà hay với ngưỡng đã thoả thuận với khách. Có một cách nhìn thấy được là mẫu chưa ổn định: cầm hai mẫu cùng loại, một vừa lấy từ kho, một đã trong tủ, uốn nhẹ cả hai bằng tay; mẫu ẩm hơn mềm rõ và ít bật lại hơn. Đó là thứ máy đo sẽ đọc ra thành số thấp hơn. Thời gian và điều kiện điều hoà mẫu do tiêu chuẩn đo mà phòng lab của bạn đang theo quy định, tra đúng bản tiêu chuẩn đó chứ đừng lấy thói quen của phòng lab khác.

Đã tăng định lượng giấy mà thùng vẫn không đạt nén — tăng tiếp hay xem chỗ khác?

Đo hai cấp rồi so hướng lệch của chúng, đó là cách tách giấy ra khỏi gia công. Việc lấy mẫu và ghi điều kiện đo là nghề riêng, mô tả ở trang đo giấy trong xưởng. Cấp một là mẫu phẳng cắt từ chính tấm dùng làm thùng; cấp hai là thùng nguyên đã dựng và dán như hàng thật. Mẫu phẳng lên theo định lượng mới mà thùng nguyên không lên thì giấy đã làm đúng phần của nó, và phần mất nằm ở khâu tạo hình: vạch gấp quá sâu cắt đứt sợi giấy tại nếp, thùng dựng ra không vuông nên một cạnh chịu lực trước, hoặc đường dán lệch làm hai mép không cùng gánh. Tăng định lượng thêm nữa chỉ làm thùng đắt hơn mà vẫn hỏng ở đúng chỗ đó. Cả hai cấp đều không lên thì mới quay lại nói chuyện giấy. Ghi lại cả hai số cùng lúc cho mỗi lần thử, vì một số đứng riêng không chỉ ra được chỗ mất. Vì sao định lượng không quyết định hết độ cứng nói kỹ hơn ở định lượng giấy là gì.

Có đo thùng đã chứa hàng không?

Phép đo tiêu chuẩn làm trên thùng rỗng để so sánh được giữa các lần đo. Khả năng chịu tải khi chứa hàng còn phụ thuộc hàng bên trong có đỡ thành thùng hay không.

Phải đo bao nhiêu mẫu mỗi lô?

Số mẫu do phương pháp đo đã thống nhất quy định. Nguyên tắc chung là đủ nhiều để thấy độ phân tán, vì một mẫu lẻ không cho biết lô đều hay không.

Tiêu chuẩn đo tra ở đâu?

Phương pháp đo nén thùng và nén cạnh có trong tiêu chuẩn theo hệ ISO, TAPPI và TCVN. Đây là tài liệu trả phí nên trang này chỉ nêu tên hệ tiêu chuẩn, không trích quy trình chi tiết. Số hiệu riêng của từng phép đo (ISO 3037, ISO 12048…) liệt ở ECT và BCT là gì.

ECT và BCT là gì, hai chữ viết tắt này khác nhau ở đâu?

Đây là tên tiếng Anh của đúng hai phép đo đã nói ở các mục trên, và là hai chữ khách hay gõ thẳng khi tìm kiếm thay vì gõ tên tiếng Việt. BCT (Box Compression Test) là phép đo nén thùng thành phẩm, làm trên máy đo nén thùng. ECT (Edge Crush Test) là phép đo nén cạnh, làm trên mẫu cắt từ tấm bằng máy nén mẫu giấy. Tài liệu ngành có công thức ước tính BCT từ ECT cùng vài kích thước của thùng như chu vi và độ dày tấm, nhưng đó chỉ là số ước tính trước khi làm hàng thật, không thay được phép đo trên thùng đã dựng và dán — hai thùng cùng ECT vẫn cho BCT khác nhau nếu cách gấp, cách dán hoặc độ ẩm lúc đo khác nhau. Số hiệu tiêu chuẩn của từng phép nằm trong hệ ISO; trang này chỉ nêu tên viết tắt, không trích trị số vì đó là tài liệu trả phí. Cách chuẩn bị mẫu, hướng lực và giới hạn thật của công thức ước tính nói kỹ hơn ở ECT và BCT là gì.

BCT và ECT đều đạt, nhưng thùng vẫn bong tách các lớp giấy ở nếp gấp khi vận chuyển — còn thiếu phép đo nào?

Còn thiếu phép đo liên kết nội tại giữa các lớp giấy — BCT và ECT đều đo sức chịu NÉN của cả tấm hoặc cả thùng, không đo riêng lực GIỮ hai lớp giấy dính với nhau, nên một tấm hoàn toàn có thể đạt cả hai phép nén mà vẫn có chỗ dán yếu giữa lớp mặt và lớp sóng. Lỗi này thường lộ rõ nhất ở đúng nếp gấp, vì đó là chỗ tấm bị uốn cong nhất và lớp keo chịu lực tách nhiều nhất trong lúc gấp hộp. Đo bằng máy đo độ bền liên kết nội tại giấy, kéo tách hai lớp giấy đã dán theo đúng phương vuông góc với mặt tấm, cho ra một con số riêng không lẫn với BCT/ECT. Nguyên nhân thường nằm ở khâu ép dán trên dây chuyền carton sóng chứ không nằm ở bản thân độ bền của giấy.

Bàn giao ở khâu đo nén: người nhận ca nhìn gì trước khi đo tiếp?

Hai thứ nhìn thấy ngay tại máy. Một, nhìn mặt ép trên và mặt bàn dưới: vết lõm hoặc chấm gỉ làm lực dồn vào một điểm và kết quả thấp mà thùng không yếu. Hai, hạ mặt ép xuống gần chạm rồi nhìn khe sáng dọc theo mép: khe rộng không đều nghĩa là hai mặt đã hết song song, và mọi phép đo sau đó đều lệch cùng một chiều.

Thứ không nhìn ra được và phải hỏi: mẫu nào đang nằm trong tủ điều hoà, thuộc lô nào, vào tủ từ lúc nào, và có phép đo nào ca trước đã làm mà chưa báo kết quả không. Mẫu trong tủ không mang theo thời điểm của chính nó, nên vế này mất là phải bỏ mẫu và lấy lại. Thứ tự việc trong cả ca nằm ở trang nghề đo nén thùng thành phẩm.

Nhóm trước, nhóm kế trong kiểm tra chất lượng và phòng lab

↑ Lên mảngKiểm tra chất lượng và phòng labNhóm kế →Đo giấy

Trang này không nói được điều gì?

  • Trang này không trích điều kiện ổn định mẫu hay tốc độ ép — các thông số đó nằm trong tiêu chuẩn trả phí, xem tên và số hiệu ở ECT và BCT là gì.
  • Ngưỡng đạt do thoả thuận với khách hàng, không có mức chung.

Cần chính xác hơn thì tra ở đâu: tài liệu kỹ thuật và catalogue của đúng hãng, đúng đời máy bạn đang chạy; đối chiếu cách gọi ở bảng tên gọi thiết bị; còn chưa rõ thì gửi câu hỏi kèm tên máy và hiện tượng.