Nhóm thiết bị · Bao bì nhựa cứng
Ép phun và thổi chai
Ép phun làm nắp, khay cứng, tay cầm; thổi chai làm chai và lọ rỗng. Cả hai đều cần khuôn riêng cho từng sản phẩm, và lỗi sản phẩm thường truy về khuôn hoặc nhiệt trước khi truy về máy.
Các máy trong nhóm
Từng chi tiết trong nhóm
Vòi phun máy ép phun
Còn gọi là: đầu phun · bec phun · nozzle
Trục vít và nòng máy
Còn gọi là: vít đùn và xy lanh · trục vít ép phun · nòng đùn
Vòng chặn dòng hồi
Còn gọi là: vòng chặn đầu vít · van một chiều đầu vít · bộ chặn hồi nhựa
Ép phun, thổi chai PET hay thổi khuôn đùn — nhìn sản phẩm là biết máy nào?
| Tiêu chí | Máy ép phun | Máy thổi chai PET | Máy thổi khuôn đùn |
|---|---|---|---|
| Thứ đi vào khuôn | Nhựa nóng chảy bơm đầy lòng khuôn kín | Phôi hình ống nghiệm đã hâm nóng | Ống nhựa mềm treo xuống từ đầu đùn |
| Sản phẩm quen gặp | Nắp, quai, khay thành dày | Chai trong cho nước, dầu ăn | Can, bình đục, chai có quai rỗng |
| Dấu vết trên sản phẩm | Vết cổng phun, vết chốt đẩy | Chấm cổng phôi ở giữa đáy chai | Đường kẹp ở đáy, vết cắt ba via ở cổ và đáy |
| Phế liệu tại máy | Cuống nhựa ở kênh dẫn nếu khuôn dùng kênh nguội | Chai lỗi loại ra | Ba via đầu và đáy, cắt ra đem nghiền |
| Việc khi đổi sản phẩm | Thay khuôn, chỉnh chu kỳ | Thay khuôn thổi, đổi phôi nếu cổ chai khác | Thay khuôn, chỉnh độ dày ống đùn theo chiều dài |
| Chi tiết mòn | Trục vít và vòng chặn ngược, chốt đẩy | Đèn hâm phôi, kẹp cổ phôi, gioăng đầu thổi | Dao cắt ống đùn, lưỡi cắt ba via |
Sự cố thường gặp của nhóm ép phun và thổi chai
Viết theo đúng thứ nhìn, nghe, sờ thấy tại máy. Đây là hướng khoanh vùng, không thay cho tài liệu của nhà sản xuất.
Sản phẩm ép có vệt bạc tia ra từ cổng phun
Xem trước: Máy sấy phễu không lên nhiệt, hoặc hạt chưa qua sấy.
Xem các dòng lỗi khớp “vệt bạc” →Mở khuôn ép, sản phẩm dính lại ở một nửa khuôn
Xem trước: Chốt đẩy kẹt, hoặc mặt khuôn trầy đúng vùng dính.
Xem các dòng lỗi khớp “dính lại” →Chai PET thổi ra có cổ trắng đục hoặc méo
Xem trước: Tấm chắn nhiệt cổ phôi trong lò hâm lệch, để cổ nhận nhiệt.
Xem các dòng lỗi khớp “trắng đục” →Can thổi đùn thủng ở đường kẹp đáy
Xem trước: Mép kẹp đáy của khuôn mòn, hoặc ống đùn mỏng ở đoạn làm đáy.
Xem các dòng lỗi khớp “thủng” →
Ép phun và thổi chai gồm những gì và vận hành ra sao?
Máy ép phun nung chảy hạt nhựa rồi bơm vào lòng khuôn dưới áp lực, giữ áp cho nhựa nguội định hình rồi mở khuôn lấy sản phẩm. Các lỗi đặc trưng là thiếu nhựa ở góc xa cổng phun, bavia tràn ra mép khuôn, và vết lõm ở chỗ thành dày.
Thổi chai có hai hướng. Thổi một bước tạo phôi và thổi chai trên cùng máy; máy thổi chai PET và máy thổi khuôn đùn có trang riêng. Thổi hai bước ép phôi riêng trước, rồi hâm nóng phôi và thổi thành chai ở máy khác — hướng này phổ biến với chai PET vì phôi có thể mua sẵn hoặc làm tập trung.
Với chai, độ dày thành phân bố không đều là lỗi quan trọng nhất: thành mỏng ở vai hoặc đáy làm chai yếu dù trọng lượng vẫn đủ. Phát hiện bằng cách cắt chai kiểm tra thành ở các vị trí, không phải bằng cân. Chai ra khỏi máy còn phải qua khâu dán nhãn và in date, nên chỗ vai và đáy mỏng thường lộ ra ở hai khâu đó trước khi lộ ra ở tay khách.
Sản phẩm lỗi thì xem khuôn, nhiệt hay áp?
Mỗi hàng là thứ nhìn hoặc kiểm được ngay tại xưởng — không cần tra số liệu.
| Bạn thấy trên sản phẩm | Nghi trước |
|---|---|
| Thiếu nhựa ở góc xa cổng phun | Áp phun hoặc nhiệt nhựa chưa đủ |
| Viền nhựa mỏng tràn ra mép sản phẩm | Khuôn đóng không kín hoặc áp quá cao |
| Vết lõm trên mặt ở chỗ thành dày | Thời gian giữ áp khi nguội chưa đủ |
| Sản phẩm ra khuôn còn phẳng, để nguội thì cong về một phía | Hai nửa khuôn nóng lệch nhau — sờ so ống nước làm mát hai nửa khuôn xem bên nào nghẹt, rồi tới thời gian làm nguội trong khuôn |
| Đường mảnh như sợi tóc chỗ hai dòng nhựa gặp nhau, hoặc vân gợn quanh cổng phun | Nhựa nguội trước khi điền đầy — nhiệt khuôn và tốc độ phun, rồi rãnh thoát khí ở vùng có đường mảnh |
| Cắt đôi chỗ thành dày thấy lỗ rỗng bên trong, mặt ngoài vẫn nhẵn | Giữ áp khi nguội chưa đủ ở phần dày — cùng gốc với vết lõm |
| Bọt nhỏ rải trong thân sản phẩm, mặt ngoài có vệt bạc | Hạt còn ẩm — xem máy sấy phễu trước khi chỉnh máy ép |
| Chai có vai hoặc đáy mỏng khi cắt ra xem | Hâm nóng phôi không đều |
| Chai đục mờ ở một vùng | Nhiệt phôi hoặc nhựa ẩm chưa sấy đủ |
Câu hỏi thường gặp
Phế tăng dần trong ca mà máy không báo lỗi gì — chạy tiếp hay dừng?
Việc cả ca của người đứng máy ở trang nghề đứng máy ép phun và thổi chai. Máy không báo lỗi là chuyện bình thường ở cụm này, vì phần lớn thứ trôi trong ca là nhiệt và độ ẩm nguyên liệu, mà cả hai đều nằm trong dải máy coi là hợp lệ. Nên đừng chờ đèn báo. Thay vào đó, xếp phế theo GIỜ chứ đừng xếp theo tổng ca: nhặt riêng phế của giờ đầu và phế của giờ gần nhất, để hai đống cạnh nhau rồi nhìn xem chúng có cùng một kiểu lỗi không. Cùng một kiểu lỗi mà số lượng tăng là có thứ đang trôi theo một chiều, và nó sẽ tiếp tục trôi; dừng sớm rẻ hơn vì mỗi giờ chạy thêm là một mẻ nguyên liệu đổi thành phế. Nhiều kiểu lỗi khác nhau lẫn lộn thì thường là nguyên liệu không đồng nhất giữa các bao, và việc cần làm là xem lại khâu nạp liệu chứ không phải chỉnh máy. Ba chỗ nên nhìn trước khi kết luận, đều thấy được mà không cần dừng máy lâu: nhiệt khuôn có tăng dần qua ca không, nước làm mát có còn về đủ không, và hạt nhựa có được sấy đúng trước khi vào không. Hạt ẩm là nguyên nhân âm thầm nhất ở đây vì nó cho ra lỗi trông giống hệt lỗi do nhiệt, mà chỉnh nhiệt thì không chữa được. Mẹo hay được truyền tay là nâng nhiệt lên cho sản phẩm ra đầy đặn hơn khi thấy phế tăng. Việc đó che triệu chứng trong một lúc và đổi lấy chu kỳ dài hơn cùng nguy cơ sản phẩm biến dạng sau khi nguội, tức phế chuyển từ chỗ nhìn thấy sang chỗ không nhìn thấy. Mọi mức nhiệt, áp và thời gian do nhà sản xuất máy và bên cấp hạt nhựa quy định cho đúng loại nhựa đang chạy; tra tài liệu của chính máy và chính lô hạt của mình.
Đã tăng áp và nhiệt mà sản phẩm vẫn thiếu nhựa đúng chỗ cũ — xem gì khác lần trước?
Đọc vị trí chỗ thiếu theo đường nhựa chảy từ cửa phun, vì hai nguyên nhân chính cho ra hai kiểu vị trí khác nhau. Thiếu ở điểm XA cửa phun nhất, nơi nhựa tới sau cùng, thì dòng nhựa nguội và đặc lại trước khi lấp đầy, và đó mới là chỗ tăng nhiệt hoặc tăng áp có tác dụng. Thiếu ở một góc kín hay một gân sâu, dù chỗ đó không xa cửa phun, thì không khí bị nhốt lại không thoát ra được, và tăng áp chỉ nén khí chặt hơn đồng thời làm cháy sém đúng góc đó; nhìn kỹ sẽ thấy vệt ố vàng hoặc đen. Trường hợp thứ hai thì việc cần làm là thông đường thoát khí của khuôn chứ không phải chỉnh máy. Mỗi lần đổi thông số, ghi vào phiếu ca như ở trang nghề đứng máy ép phun và thổi chai, vì chỉnh liên tiếp mà không ghi thì không còn lần ra được đâu là thông số gốc.
Thổi một bước và hai bước chọn thế nào?
Thổi hai bước hợp sản lượng lớn chai PET, vì phôi làm tập trung được. Thổi một bước hợp khi cần kiểm soát cả phôi lẫn chai trên một máy và sản lượng vừa phải. Khay và vỉ nông thì không dùng hai cách này mà dùng hút định hình.
Vì sao cân đủ mà chai vẫn yếu?
Vì nhựa phân bố không đều: chỗ dày thừa, chỗ mỏng thiếu. Cân chỉ cho biết tổng lượng nhựa, không cho biết nhựa nằm ở đâu.
Hạt nhựa có cần sấy trước khi ép không?
Nhiều loại nhựa hút ẩm và cần sấy trước khi gia công, nếu không sản phẩm dễ đục hoặc giòn. Yêu cầu sấy cụ thể nằm trong tài liệu của nhà cung cấp hạt nhựa.
Ép phun và ép đùn khác nhau ở đâu, khi nào xưởng bao bì cứng cần đến ép đùn?
Khác nhau ở cách khuôn giữ nhựa và ở hình dạng sản phẩm ra. Ép phun bơm nhựa nóng chảy vào một lòng khuôn KÍN rồi giữ áp cho nguội mới mở khuôn lấy ra, nên mỗi nhịp máy cho ra một sản phẩm rời có hình khối ba chiều — đúng việc của máy ép phun trên trang này khi làm nắp, khay cứng hay tay cầm. Ép đùn thì đẩy nhựa nóng chảy liên tục qua một khuôn HỞ có biên dạng cố định, nhựa ra thành một dòng liên tục theo chiều dọc rồi mới cắt thành đoạn ở cuối chuyền, nên hợp sản phẩm dài và tiết diện không đổi như ống, thanh hay tấm, chứ không ra từng sản phẩm rời theo nhịp đóng mở khuôn. Trong ngành bao bì cứng, đùn thường đứng ở khâu làm ra NGUYÊN LIỆU tấm chứ không đứng như một máy riêng trong xưởng đóng gói: tấm nhựa nạp cho máy hút định hình phần lớn được sản xuất bằng đùn tấm trước, rồi mới đưa sang nung mềm và hút theo khuôn. Vì vậy câu hỏi thực tế ở một xưởng bao bì cứng thường không phải chọn ép phun hay ép đùn cho cùng một sản phẩm, mà là sản phẩm cần hình khối ba chiều (ép phun) hay cần một tấm nguyên liệu phẳng liên tục để đưa tiếp sang hút định hình (đùn tấm). Trang này chỉ giữ máy ép phun và máy thổi chai; máy đùn tấm nhựa nguyên liệu chưa có trang riêng trong hub.
Bàn giao ca ở máy ép phun và thổi chai: người nhận ca cần biết gì về khuôn đang chạy?
Khuôn trên máy mang theo một lịch sử mà nhìn vào không thấy. Ba thứ phải ghi: khuôn nào đang trên máy và đã chạy được bao nhiêu kể từ lần vệ sinh gần nhất, thông số nào đã bị đổi so với lúc lên hàng, và mỗi lần đổi là đổi một thứ hay đổi mấy thứ cùng lúc. Vế cuối là vế hay thiếu nhất, và thiếu nó thì ca sau không có điểm nào để quay về khi chỉnh hỏng.
Thứ hai là mẫu đang theo dõi. Một hiện tượng vừa đủ để để ý nhưng chưa đủ để dừng máy — vệt chảy mờ, bavia nhẹ ở một góc, chai hơi lệch thành — phải được bàn giao kèm mẫu vật, chứ không mô tả bằng lời. Không có mẫu thì ca sau bắt đầu lại từ con số không và hiện tượng có thêm một ca để lớn lên. Thứ tự việc của cả ca ở trang nghề đứng máy ép phun và thổi chai.
Nhóm trước, nhóm kế trong bao bì nhựa cứng
Trang này không nói được điều gì?
- Trang này không nêu nhiệt độ, áp suất hay thời gian chu kỳ — phụ thuộc vật liệu, khuôn và máy cụ thể.
- Tính chất hạt nhựa thuộc phần vật liệu, do site khác trong hệ phụ trách.
Cần chính xác hơn thì tra ở đâu: tài liệu kỹ thuật và catalogue của đúng hãng, đúng đời máy bạn đang chạy; đối chiếu cách gọi ở bảng tên gọi thiết bị; còn chưa rõ thì gửi câu hỏi kèm tên máy và hiện tượng.