Tấm ra khỏi chuyền phải phẳng, dính chắc và đúng khổ, trong khi mỗi cuộn giấy vào một độ ẩm khác.
Carton sóng
Carton sóng là tấm giấy nhiều lớp có lớp sóng ở giữa, làm ra trên một dây chuyền chạy liên tục từ cuộn giấy tới tấm thành phẩm. Mảng này gom toàn bộ thiết bị của chuyền đó, mỗi máy một trang, kèm cách gọi tên khác nhau giữa các xưởng.
Thiết bị trong mảng carton sóng
Dây chuyền sóng
Toàn bộ chuyền tạo tấm carton sóng. Mỗi máy trong chuyền có một trang riêng.
12 máy có trang riêng
Máy in và bế thùng
Thiết bị chuyển tấm carton thành thùng: in flexo, bế, gấp dán.
5 máy có trang riêng
Máy trong nhóm dây chuyền sóng
Máy nâng cuộn giấy
Đầu chuyền — nạp giấy
Máy nối giấy tự động
Đầu chuyền — nạp giấy
Máy tạo sóng
Tạo sóng
Máy hồ ghép lớp
Tạo sóng
Máy ép sấy hai mặt
Ghép lớp
Đầu kéo mền sóng
Ghép lớp
Dao cắt xoay
Cắt tấm
Máy cắt biên
Cắt tấm
Máy chia khổ nhấn lằn
Cắt tấm
Máy chặt tấm NC
Cắt tấm
Thiết bị hút phế
Phụ trợ
Máy xếp chồng tự động
Cuối chuyền
Máy trong nhóm máy in và bế thùng
Carton sóng gồm những gì và vận hành ra sao?
Một dây chuyền carton sóng chạy theo một chiều duy nhất và không dừng giữa chừng: giấy vào từ các cuộn ở đầu chuyền, đi qua khâu tạo sóng, được tra hồ và ghép với lớp giấy mặt, chạy qua bàn nhiệt để khô keo, rồi mới được cắt ra thành tấm. Vì cả chuyền nối cứng với nhau, một khâu chạy sai là cả chuyền ra hàng lỗi — nên khi đi tìm nguyên nhân, thứ đầu tiên cần xác định là hiện tượng xuất hiện ở khâu nào.
Chuyền chia làm hai nửa rõ rệt. Nửa ướt gồm nạp giấy, tạo sóng (hình sóng ra loại A, B, C hay E tuỳ cặp lô đang lắp — xem các loại sóng carton), tra hồ, ép sấy — ở đây giấy còn mềm và mọi thứ phụ thuộc nhiệt, ẩm, lực ép. Nửa khô gồm cắt biên, chia khổ nhấn lằn, chặt tấm, xếp chồng — ở đây giấy đã cứng và mọi thứ phụ thuộc độ sắc của dao và độ chính xác của cữ. Hai nửa hỏng theo hai kiểu khác nhau, và nhầm nửa là mất cả buổi tháo máy.
Sau khi ra tấm, thùng còn phải qua khâu in và bế. Khâu đó có nhịp làm việc riêng, không nối cứng vào chuyền sóng, nên trong cây danh mục nó đứng thành một nhóm tách biệt — khâu bế lại chia thành hai loại máy khác cơ chế, xem bế phẳng và bế tròn khác nhau ở đâu. Số lớp sóng của tấm (3, 5 hay 7 lớp) quyết định số máy tạo sóng cần có trên chuyền, xem chọn thùng 3 lớp, 5 lớp hay 7 lớp; kích thước phôi giấy của thùng gài nắp tính bằng công cụ tính phôi thùng 0201, và cách giảm phế liệu từ khổ giấy tới đổi lệnh ở giảm phế liệu carton.
Hiện tượng xuất hiện ở nửa nào của chuyền?
Mỗi hàng là thứ nhìn hoặc kiểm được ngay tại xưởng — không cần tra số liệu.
| Bạn nhìn thấy gì trên tấm | Khả năng nằm ở |
|---|---|
| Tấm cong vênh, bốn góc vênh lên khi đặt xuống bàn | Nửa ướt — chênh nhiệt hai mặt hoặc độ ẩm hai lớp giấy khác nhau |
| Bóc tay ra được, lớp giấy tách khỏi đỉnh sóng | Nửa ướt — khâu tra hồ hoặc nhiệt bàn ép |
| Sóng bẹp, tấm mỏng hơn mẫu cũ khi cầm lên | Nửa ướt — khe hở lô sóng hoặc lực ép |
| Mép cắt xơ, ráp tay, bụi giấy nhiều quanh khu cắt | Nửa khô — dao mòn hoặc khe hở dao rộng |
| Chiều dài tấm không đều giữa các tấm | Nửa khô — bánh đo hoặc cụm kéo trượt |
| Đường lằn không rõ, gấp thùng thì gãy lệch khỏi vạch | Nửa khô — bánh nhấn lằn mòn |
Sự cố thường gặp ở mảng carton sóng
Viết theo đúng thứ nhìn, nghe, sờ thấy tại máy. Đây là hướng khoanh vùng, không thay cho tài liệu của nhà sản xuất.
Gấp thử bằng tay thì giấy mặt nứt dọc đường gấp, còn tấm chạy đầu ca thì không bị
Xem trước: Giấy mặt bị sấy khô giòn qua bàn ép; so độ mềm của tấm đầu ca và tấm giữa ca rồi mới chỉnh độ sâu bánh nhấn lằn.
Xem các dòng lỗi khớp “nứt” →Tấm vừa ra chuyền còn ấm thì phẳng, để qua đêm trong kho mới cong võng giữa tấm
Xem trước: Chênh ẩm giữa hai mặt tấm lúc rời bàn ép, và chỗ đặt chồng tấm: sát nền ẩm hoặc gần cửa gió thì tấm hút ẩm không đều.
Xem các dòng lỗi khớp “cong võng” →Mặt tấm có nếp nhăn nhỏ chạy dọc theo chiều giấy, vuốt tay thấy gợn
Xem trước: Lực hãm cuộn giấy mặt và độ ẩm hai đầu cuộn; giấy vào căng một bên chùng một bên thì gấp thành nếp trước khi dính.
Xem các dòng lỗi khớp “nếp nhăn” →Hai mép tấm dày mỏng khác nhau, xếp chồng lên thì chồng nghiêng hẳn về một bên
Xem trước: Khe hở lô sóng ở hai đầu trục và lực lô ép hai bên; đo độ dày tấm ở hai mép và giữa khổ bằng thước kẹp để biết lệch phía nào.
Mở công cụ tra lỗi máy →Chuyền dừng giữa chừng thì ngửi thấy mùi khét ở bàn ép, tấm nằm lại trên bàn bị xém vàng
Xem trước: Cơ cấu nâng mền hoặc nâng tấm ép khi chuyền dừng; tấm nằm đè trên bàn nhiệt quá lâu thì cháy xém.
Xem các dòng lỗi khớp “mùi khét” →
Vật tư và phụ tùng đi kèm
- Lô sóng, lô ép và mền sóngNhóm chi tiết mòn quyết định tấm ra dày hay bẹp; khi hỏi hàng nên có sẵn tên máy và đời máy.
- Dao đĩa, dao chặt tấm và bánh nhấn lằnChi tiết cắt của nửa khô chuyền sóng, mài lại hoặc thay khi mép tấm bắt đầu ráp tay.
- Giấy mặt, giấy sóng, giấy đáyNguyên liệu gá lên đầu chuyền; kiểm mép cuộn và hai đầu cuộn trước khi đưa lên giá đỡ.
- Khuôn bế và bản in flexoĐi kèm máy in và bế thùng đứng sau chuyền sóng, mỗi mã hàng một bộ riêng.
Câu hỏi thường gặp
Dây chuyền sóng gồm bao nhiêu máy?
Số máy thay đổi theo cấu hình từng chuyền. Chuyền phổ biến ở Việt Nam có nhóm nạp giấy, một hoặc nhiều cụm tạo sóng, khâu tra hồ, bàn ép sấy, cụm kéo, rồi nhóm cắt gồm cắt biên, chia khổ nhấn lằn và chặt tấm, cuối cùng là xếp chồng. Chuyền chạy nhiều lớp hơn thì có thêm cụm tạo sóng, chứ trình tự không đổi.
Chuyền ba lớp và năm lớp khác nhau ở đâu?
Khác ở số cụm tạo sóng. Ba lớp cần một cụm, năm lớp cần hai cụm chạy song song rồi ghép lại ở bàn ép. Phần cắt phía sau về cơ bản giống nhau, nên nhiều xưởng nâng cấp bằng cách thêm cụm sóng chứ không thay cả chuyền.
Máy tạo sóng và dây chuyền sóng có phải một thứ?
Không. Máy tạo sóng là một cụm trong chuyền, tiếng Anh gọi single facer. Dây chuyền sóng là toàn bộ hệ thống, tiếng Anh gọi corrugator. Khách hay dùng lẫn hai từ này khi hỏi giá, nên khi trao đổi nên nói rõ đang cần cụm hay cần cả chuyền. Xem thêm các cặp tên xưởng/tên tiếng Anh khác của cả mảng ở tên gọi máy theo từng mảng.
Đổi bước sóng có phải thay cả máy không?
Không. Bước sóng do lô sóng quyết định, nên đổi bước sóng là thay cặp lô. Một số chuyền thiết kế cả cụm lô rút ra được để đổi nhanh; chuyền không có cơ cấu đó thì phải dừng lâu hơn.
Mua chuyền cũ có chạy được không?
Chạy được, và nhiều xưởng ở Việt Nam đang chạy chuyền đã qua sử dụng. Điều cần xem là tình trạng lô sóng, mền và bàn nhiệt — đây là ba nhóm mòn nhanh và tốn tiền nhất khi phải thay đồng loạt.
Lỗi trên thùng là do chuyền sóng hay do khâu in bế gấp dán?
Tách bằng chỗ tìm dấu vết. Lấy một tấm phẳng chưa qua in bế trong cùng lô mà xem: khuyết đã có trên tấm trắng thì thuộc chuyền sóng; tấm trắng sạch mà thùng thành phẩm mới hỏng thì thuộc khâu in bế gấp dán. Hai khâu để lại hai kiểu dấu vết khác nhau. Chuyền sóng cho khuyết trải đều suốt chiều dài tấm và lặp lại trên cả chồng, vì cả chuyền chạy liên tục một dòng giấy: lớp bóc ra được, sóng bẹp, tấm vênh, mép cắt xơ. Khâu in bế gấp dán cho khuyết bám theo vị trí cố định trên hình thùng — đúng chỗ có hình in, đúng đường lằn, đúng tai dán — vì mỗi tấm đi qua máy thành một nhịp riêng. Cách làm tại xưởng: rút ba tấm trắng ở đầu, giữa và cuối chồng, đặt xuống bàn phẳng và sờ dọc mặt tấm; rồi rút ba thùng thành phẩm cùng lô ra xem. Khuyết đổi vị trí giữa các thùng thì nghi khâu nạp tấm; khuyết đứng nguyên một chỗ trên mọi thùng thì nghi bản in, khuôn bế hoặc cữ dẫn. Bảng ở đầu trang tách tiếp trong nội bộ chuyền sóng: nửa ướt hay nửa khô.
Tấm đã cong vênh có chữa được không, xếp trong kho thế nào cho đỡ vênh?
Tấm vênh vì hai mặt ngậm ẩm khác nhau, nên chữa được ở mức làm hai mặt cân ẩm trở lại: để nguyên chồng, ép phẳng dưới vật nặng, trong kho có điều kiện giống nơi tấm sẽ được in bế. Tấm đã gãy sóng hoặc bong lớp thì không chữa bằng cách này. Điều quyết định là để tấm nằm đủ lâu trước khi chuyển sang máy in bế, chứ không phải chuyển ngay khi tấm còn ấm. Tấm ra khỏi bàn nhiệt còn đang nhả ẩm; đưa thẳng sang khâu sau thì nó tiếp tục co trong lúc bị bế và bị gấp, và đường lằn khoá luôn thế vênh vào thùng thành phẩm. Trong kho, nhìn mấy thứ sau: chồng tấm có nằm trên pallet kín mặt hay bắc ngang qua hai thanh kê rời — kê hở làm chồng võng theo khe; chồng có bị đặt ngay dưới cửa gió, quạt hay cửa ra vào không — một mặt chồng gặp gió khô sẽ nhả ẩm nhanh hơn mặt kia; mặt trên chồng có được che không; và chồng có bị xếp sát tường ngoài nắng chiếu không. Tấm lấy ra dùng thì lấy cả chồng theo thứ tự, đừng bóc vài tấm trên mặt rồi bỏ chồng nằm hở.
Trang này không nói được điều gì?
- Trang này mô tả trình tự và vai trò của từng khâu, không thay tài liệu kỹ thuật của chuyền bạn đang chạy.
- Khe hở, nhiệt độ và lực ép do nhà sản xuất chuyền quy định cho từng đời máy — tra trong tài liệu máy của bạn, đừng lấy số của chuyền khác.
- Bảng so sánh các loại sóng (A/B/C/E, sóng đôi BC) nằm ở các loại sóng carton; cách đọc mã số kiểu thùng sau khi bế và gấp dán nằm ở FEFCO là gì. Thuật ngữ cơ khí chung ngoài hai trang đó vẫn tra ở cokhi.net.
Cần chính xác hơn thì tra ở đâu: tài liệu kỹ thuật và catalogue của đúng hãng, đúng đời máy bạn đang chạy; đối chiếu cách gọi ở bảng tên gọi thiết bị; còn chưa rõ thì gửi câu hỏi kèm tên máy và hiện tượng.
Cần báo giá hoặc tư vấn chọn máy
Gửi tên máy, sản phẩm làm ra và sản lượng — trao đổi theo đúng xưởng của bạn.
Gửi yêu cầuMáy đang dừng vì sự cố
Gõ hiện tượng đang thấy để biết nên kiểm chỗ nào và chi tiết nào hay phải thay.
Tra lỗi máyChưa chắc tên thiết bị
Đối chiếu tên nghề trong xưởng với tên trên catalogue trước khi hỏi hàng.
Xem bảng tên gọi