Nhóm thiết bị · Máy cũ và thanh lý
Dây chuyền sóng đã qua sử dụng
Trang này đi vào phần khó nhất của chuyền sóng cũ mà ít ai nói trước: tháo dỡ, vận chuyển và lắp lại. Một chuyền đang chạy tốt ở chỗ cũ có thể không chạy lại được ở chỗ mới nếu khâu tháo và đánh dấu làm ẩu.
Mua nguyên chuyền tháo dỡ, ghép từ cụm lẻ hay mua chuyền đã tân trang?
| Tiêu chí | Nguyên chuyền tháo tại chỗ | Ghép từ các cụm máy lẻ | Chuyền đã tân trang |
|---|---|---|---|
| Xem được trước khi mua | Chuyền chạy có tải tại xưởng cũ, cả nửa ướt và nửa khô | Từng cụm riêng, không thấy chúng chạy chung | Máy đã sơn sửa, xem biên bản chi tiết đã thay |
| Tài liệu đi kèm | Tài liệu và chương trình của đúng chuyền đó, nếu chủ cũ còn giữ | Mỗi cụm một nguồn, tài liệu rời rạc | Danh mục chi tiết đã thay khi tân trang |
| Đồng bộ tốc độ và tín hiệu | Đã chạy đồng bộ ở chỗ cũ | Phải làm lại phần đồng bộ giữa các cụm khác đời | Hỏi rõ tủ điều khiển giữ nguyên hay đã làm mới |
| Việc tháo dỡ | Bên mua tổ chức tháo, đánh dấu, vận chuyển | Tháo từng cụm, bốc xếp gọn hơn | Nhận cụm đã đóng kiện từ bên bán |
| Chỗ phải kiểm kỹ | Lô sóng và bàn nhiệt sau vận chuyển | Chỗ nối giữa các cụm: khổ, chiều cao đường chạy tấm | Lớp sơn mới có che vết nứt hay vết hàn trên khung |
Sự cố thường gặp của nhóm dây chuyền sóng đã qua sử dụng
Viết theo đúng thứ nhìn, nghe, sờ thấy tại máy. Đây là hướng khoanh vùng, không thay cho tài liệu của nhà sản xuất.
Mở kiện thấy khung máy nứt quanh lỗ bắt chân
Xem trước: Điểm kê và chằng buộc lúc vận chuyển.
Xem các dòng lỗi khớp “nứt” →Nhãn đánh dấu đầu dây lúc tháo bị bong hoặc mờ chữ
Xem trước: Loại nhãn đã dùng; ảnh chụp đầu dây trước khi tháo là bản đối chiếu.
Xem các dòng lỗi khớp “nhãn” →Gỡ bạt ra thấy gỉ lấm tấm trên mặt lô sóng
Xem trước: Lớp chống gỉ và thời gian lô nằm bãi chờ lắp.
Xem các dòng lỗi khớp “gỉ” →Chạy thử lần đầu, nước rỉ ra ở mặt bích đường hơi
Xem trước: Gioăng mặt bích tháo ra rồi lắp lại — thay gioăng mới khi lắp.
Xem các dòng lỗi khớp “nước rỉ” →
Dây chuyền sóng đã qua sử dụng gồm những gì và vận hành ra sao?
Trước khi tháo, nên cho chuyền chạy lần cuối có tải và quay video từng khâu. Video đó là tài liệu duy nhất về cách chuyền từng chạy đúng — tốc độ, âm thanh, cách tấm ra. Khi lắp lại mà có vấn đề, đó là thứ để đối chiếu.
Đánh dấu là việc quyết định. Mọi đầu dây điện, ống hơi, ống dầu nên được gắn nhãn hai đầu trước khi tháo. Các cụm cơ khí nên đánh dấu vị trí tương đối với nền và với cụm bên cạnh. Thiếu đánh dấu, việc lắp lại biến thành việc dò lại từ đầu.
Vận chuyển chuyền sóng là vận chuyển nhiều khối nặng và dài. Lô sóng và trục phải được kê chống cong và bọc chống gỉ; bàn nhiệt phải xả sạch nước trong đường hơi trước khi đi. Hỏng trong vận chuyển thường là hỏng lô — đúng thứ đắt nhất.
Lắp lại cần nền móng đã sẵn sàng và cân chỉnh thẳng hàng toàn dây chuyền sóng. Các khâu nối cứng với nhau, nên lệch tâm giữa hai cụm sẽ hiện ra dưới dạng tấm chạy lệch hoặc mền sóng mòn nhanh sau vài tuần.
Sau khi lắp lại, lỗi mới xuất hiện nghĩa là gì?
Mỗi hàng là thứ nhìn hoặc kiểm được ngay tại xưởng — không cần tra số liệu.
| Bạn thấy sau khi lắp lại | Nghi ngờ |
|---|---|
| Tấm chạy lệch dần về một phía dọc chuyền | Các cụm chưa thẳng hàng khi lắp lại |
| Mền mòn nhanh bất thường ở một mép | Trục căng hoặc bàn ép lệch tâm so với chuyền |
| Lô sóng kêu hoặc tấm ra sóng không đều | Lô bị va đập hoặc cong trong vận chuyển |
| Bàn nhiệt không lên nhiệt đều | Đường hơi còn nước đọng hoặc bẫy hơi lắp sai chiều — xem lại máy ép sấy hai mặt sau khi lắp |
| Một khâu không nhận tín hiệu chạy | Đầu dây đấu nhầm — đối chiếu nhãn đã đánh dấu |
Câu hỏi thường gặp
Chuyền cũ chạy được ít hôm lại hỏng chỗ khác — sửa tiếp hay dừng lại tính?
Câu này trả lời bằng PHÂN BỐ chỗ hỏng, không bằng số lần hỏng. Lấy giấy kẻ tên các cụm của chuyền rồi đánh dấu từng chỗ đã phải sửa kể từ lúc nhận máy, ghi cả ngày. Dấu dồn vào một hai cụm thì chuyền vẫn dùng được và việc cần làm là làm tới nơi ở đúng cụm đó, kể cả khi tốn hơn dự tính hoặc phải thay nguyên cụm bằng một máy lẻ thanh lý, vì sửa nửa vời chính là thứ sinh ra lần hỏng kế. Dấu rải đều khắp các cụm thì máy đã tới ngưỡng của nó: mỗi lần sửa chỉ chuyển điểm yếu sang chỗ kế tiếp, và tiền sửa sẽ vượt tiền một chuyền khác mà không ai nhận ra vì nó chảy ra từng ít một. Nhìn thêm khoảng cách giữa các lần hỏng: giãn dần ra là chuyền đang ổn định lại, ngắn dần lại là dấu hiệu rõ nhất để dừng. Phần xem máy trước khi mua nằm ở trang nhóm máy cũ và thanh lý, mục này chỉ nói giai đoạn sau khi máy đã về xưởng.
Đang lắp lại chuyền thì phát hiện một cụm hỏng hoặc thiếu chi tiết — lắp tiếp phần còn lại hay dừng?
Quyết bằng vị trí của cụm đó trong chuyền, không bằng việc nó hỏng nặng hay nhẹ. Chuyền sóng lắp theo dòng chạy của giấy, và phần lớn công lắp nằm ở căn thẳng hàng: mỗi cụm phải thẳng với cụm trước và cụm sau nó. Nếu cụm hỏng nằm ở CUỐI dòng, tính từ chỗ bạn đang lắp trở đi, thì lắp tiếp phần còn lại không mất gì, vì các cụm phía trước không phụ thuộc vào nó. Nếu nó nằm GIỮA dòng, dừng: lắp vòng qua nó rồi sau này chen lại vào giữa nghĩa là phải nới và căn lại toàn bộ những cụm đã lắp hai bên, tức bạn làm lại chính phần vừa làm xong. Cùng lý do đó, thứ đi xuyên suốt chuyền cũng bắt dừng khi thiếu: đường hơi, đường hồ, khung đỡ chạy dọc, và hệ dẫn động nối nhiều cụm. Trước khi quyết, làm một việc mất ít thời gian mà cứu được nhiều: đi hết lượt các kiện chưa mở còn lại và mở chúng ra xem, thay vì mở dần theo tiến độ lắp. Chi tiết thiếu hầu như không bao giờ thiếu có một, và biết đủ danh sách thiếu ngay hôm nay thì đặt hàng một lần; biết dần từng món thì chờ nhiều lần. Kèm theo, chụp lại nhãn đánh dấu đầu dây trước khi nó bong thêm và ghi lại vào sổ, vì nhãn mờ là thứ làm khâu đấu điện dừng lâu hơn cả cụm hỏng. Còn nếu cụm hỏng là thứ bạn định thay mới dù sao đi nữa, thì nó không phải sự cố: lắp tiếp và để chỗ đó trống theo đúng kích thước lắp đặt của chi tiết mới, tra tài liệu của chính chuyền mình để biết kích thước đó.
Có nên tự tháo chuyền để tiết kiệm không?
Chỉ nên nếu có người từng tháo lắp chuyền sóng dẫn dắt. Tiết kiệm được ở khâu tháo nhưng mất nhiều hơn ở khâu lắp lại nếu đánh dấu thiếu.
Lắp lại xong bao lâu thì chạy ổn?
Không có mốc chung. Nên dự trù thời gian chạy thử và chỉnh, vì chuyền cũ ở chỗ mới gần như luôn cần cân chỉnh lại tốc độ và nhiệt. Nếp việc hằng ngày sau khi chuyền đã chạy nằm ở trang nghề bảo trì chuyền sóng.
Chuyền cũ về tới nơi mà không còn hồ sơ thì đọc thông số ở đâu trên chính máy?
Đọc trên chính máy, theo bốn chỗ: nhãn gắn trên thân từng cụm, nhãn motor và hộp số, số hiệu đúc hoặc đóng chìm trên thân lô, và thước đo tay cho phần khổ làm việc. Mất hồ sơ không có nghĩa là không đọc được thông số, chỉ có nghĩa là phải đọc rời từng cụm rồi mới ghép lại thành một bảng của riêng chuyền này. Nhãn thân máy cho hãng, đời máy, số máy và thường có cả năm. Trên máy cũ nhãn hay mờ vì dầu và vì cạo sơn, nên rọi đèn chếch một góc thấp rồi chụp ảnh: chữ dập nổi hiện lên trong ảnh chếch sáng rõ hơn nhìn thẳng. Nhãn không còn thì tìm vết chân nhãn, vì lỗ bắt vít và vệt keo còn lại cho biết nhãn từng ở đó, và đôi khi nhãn chỉ bị úp ngược lúc sơn lại. Nhãn motor là nhãn sống dai nhất trên một cỗ máy cũ, vì motor ít bị cạo sơn cùng thân máy. Nó cho công suất, số vòng quay và kiểu chân đế, và nó còn cho biết một điều mà nhãn thân máy không nói được: cụm này còn nguyên bản hay đã thay motor khác vào. Hộp số thì mã hộp và tỉ số truyền thường đóng trên vỏ, và đây là số cần khi tính lại tốc độ chạy sau khi lắp lại. Thân lô thường có số hiệu đúc chìm, đọc được sau khi lau sạch dầu. Phần phải đo bằng tay là khổ làm việc: kéo thước dọc phần làm việc của mặt lô chứ đừng lấy theo lời người bán, và đo ở cả hai đầu. Chỗ hay sai nhất khi làm bảng thông số cho chuyền cũ không phải là đọc nhầm số, mà là ghép nhãn của cụm này sang cụm khác. Chuyền cũ hiếm khi còn nguyên một bộ từ một nguồn, nên ghi theo từng cụm, mỗi cụm một dòng kèm ảnh nhãn của đúng cụm đó, rồi mới dựng bảng chung. Và chụp trước khi tháo, không để sau: nhãn bong lúc tháo là mất vĩnh viễn, cùng nhóm với chuyện nhãn đánh dấu đầu dây bị bong đã nói ở phần sự cố phía trên. Cách kiểm một cỗ máy rời mua lẻ thì khác, đi theo hướng ở máy lẻ thanh lý; còn tên gọi và vai trò của từng cụm trong chuyền thì đối chiếu ở dây chuyền sóng.
Có cần thay mền khi chuyển chuyền không?
Không bắt buộc, nhưng đây là lúc thuận tiện để kiểm, vì mền đã phải tháo ra. Mền đã sờn thì thay lúc lắp lại đỡ phải dừng chuyền lần nữa sau đó.
Tổng chi phí chuyển và lắp lại một chuyền cũ thường gồm những khoản nào?
Giá mua chuyền chỉ là một khoản trong nhiều khoản, và xưởng mới lần đầu chuyển chuyền hay quên đếm đủ nên vượt ngân sách giữa chừng. Khoản thứ nhất là tháo dỡ và đóng gói tại chỗ cũ, gồm cả nhân công và vật liệu kê chống cho lô và trục — bỏ qua khoản này để tự tháo ẩu thì phải bù lại gấp nhiều lần ở khoản sửa chữa lô hỏng vì va đập lúc lắp lại. Khoản thứ hai là vận chuyển, tính theo khối lượng và độ dài của các cụm chứ không tính theo giá một chuyến xe thông thường, vì lô sóng và trục dài thường cần xe chuyên dụng. Khoản thứ ba là nền móng tại chỗ mới: nếu nền cũ của xưởng không đạt yêu cầu cân bằng của chuyền, chi phí làm lại nền phát sinh trước cả khi chuyền được đặt xuống. Khoản thứ tư là nhân công lắp lại và cân chỉnh, thường kéo dài hơn dự tính ban đầu nếu khâu đánh dấu lúc tháo làm thiếu — đây là lý do phần đánh dấu được nhấn mạnh ở đầu trang này. Khoản thứ năm là phụ tùng thay thế phát hiện cần trong lúc tháo hoặc lắp, vì mở máy ra luôn lộ thêm vài chi tiết đã mòn mà lúc mua chưa thấy được. Cuối cùng là thời gian chạy thử và chỉnh trước khi chuyền ổn định, tính bằng số ca sản xuất bị mất chứ không chỉ bằng tiền công. Cách tránh vượt ngân sách là liệt đủ sáu khoản này trước khi quyết định mua, thay vì chỉ so giá mua chuyền với ngân sách đang có.
Nhóm trước, nhóm kế trong máy cũ và thanh lý
Trang này không nói được điều gì?
- Trang này mô tả các bước cần chú ý, không thay kế hoạch tháo lắp của đơn vị có kinh nghiệm.
- Yêu cầu nền móng và cân chỉnh do nhà sản xuất chuyền quy định cho từng cấu hình.
Cần chính xác hơn thì tra ở đâu: tài liệu kỹ thuật và catalogue của đúng hãng, đúng đời máy bạn đang chạy; đối chiếu cách gọi ở bảng tên gọi thiết bị; còn chưa rõ thì gửi câu hỏi kèm tên máy và hiện tượng.