Chi tiết thay thế · Chi tiết thay thế đặt làm
Trục và bạc đặt làm theo mẫu
Trục và bạc là hai chi tiết đi cùng nhau: bạc mòn trước, trục mòn theo bạc nếu để chạy quá lâu. Khi không tìm được hàng có sẵn đúng kích thước, việc đặt làm theo mẫu chỉ chắc ăn nếu đo đúng chỗ chưa mòn trên chi tiết cũ, vì đo ngay chỗ đã mòn thì trục mới cũng lỏng y như trục sắp hỏng.
Trục và bạc đặt làm theo mẫu còn được gọi là gì?
- Trục và bạc đặt làm theo mẫu
- trục gia công theo mẫu
- bạc trượt đặt làm
- trục thay thế không có sẵn
- custom shaft and bushing
Trục và bạc đặt làm theo mẫu nằm ở máy nào?
Trục hay bạc — nhìn vào đâu để biết cái nào phải đặt làm?
Mỗi hàng là thứ nhìn hoặc sờ thấy ngay tại máy, không cần tra số liệu.
| Đang làm việc thì thấy | Nghĩ tới đâu |
|---|---|
| Trục lắc được trong bạc khi cầm hai đầu lay nhẹ | Bạc đã mòn rộng — đo trước ở bạc, trục có thể vẫn dùng lại được nếu cổ trục chưa xước |
| Cổ trục sờ thấy có gờ hoặc rãnh mòn thành bậc | Trục đã mòn thật — không mài phục hồi được nữa thì phải đặt trục mới, đo ở đoạn thân chưa mòn |
| Trục quay nghe tiếng rít khô, chưa nóng lên | Thiếu bôi trơn chứ chưa chắc đã mòn — tra dầu mỡ theo đúng loại đang dùng trước khi tháo gì |
| Trục và bạc còn khít nhưng lắp vào máy vẫn rung | Lệch tâm giữa hai gối đỡ chứ không phải trục — kiểm độ đồng tâm trước khi đổ cho chi tiết |
| Bạc mòn lệch một phía, phía kia gần như còn mới | Tải đặt lệch tâm hoặc trục cong — thay bạc mà không sửa nguyên nhân thì bạc mới mòn lệch lại đúng phía đó |
| Mạt kim loại mịn bám quanh gối đỡ | Trục hoặc bạc đang mòn dần ngay lúc này — đây là dấu sớm nhất, nhìn thấy trước khi nghe được tiếng bất thường |
Đặt làm trục và bạc theo mẫu cần gửi những gì?
Gửi chính chi tiết cũ nếu tháo được, kèm bạc hoặc vòng bi đang lắp trên nó. Đo đường kính ở đoạn thân trục chưa chạm bạc bao giờ — thường là đoạn giữa hai cổ trục — chứ không đo ở cổ trục đã mòn, vì đó là chỗ duy nhất còn giữ đúng kích thước gốc.
Nói rõ trục quay nhanh hay chậm, có nóng lên khi máy chạy liên tục hay không, và bạc chạy khô hay ngâm trong dầu. Ba điều này quyết định vật liệu và cách xử lý bề mặt, và bỏ qua chúng thì trục mới có thể đúng kích thước mà vẫn mòn nhanh hơn trục cũ nhiều lần.
Nếu trục có rãnh then, đánh dấu vị trí rãnh so với một điểm cố định trên trục — ví dụ so với đầu lắp bánh răng — trước khi tháo, vì rãnh then lệch dù chỉ một góc nhỏ cũng làm chi tiết lắp trên trục ăn khớp sai. Nếu không tháo được trục, chụp ảnh đo trực tiếp tại chỗ kèm thước và ghi rõ điểm chuẩn đo từ đâu.
Giữ trục và bạc dự phòng thế nào?
Trục thẳng dự phòng hỏng trong kho vì cong, nhất là trục dài và mảnh. Đặt nằm trên giá kê nhiều điểm hoặc treo thẳng đứng, không dựng nghiêng tựa tường và không chồng vật nặng lên, vì trục cong một chút thôi cũng đủ làm bạc mòn lệch ngay từ tuần đầu lắp.
Bôi lớp dầu chống gỉ mỏng lên toàn thân trục, kể cả đoạn không chạm bạc, và bọc kín nếu cất lâu. Bạc thì cất trong hộp riêng, không để lăn tự do cùng dụng cụ khác vì mặt trong bạc rất dễ trầy. Ghi lên nhãn trục và bạc thuộc máy nào, vị trí nào trên máy, vì nhiều trục nhìn giống nhau về hình dáng nhưng khác nhau ở kích thước rất nhỏ mà mắt thường khó phân biệt. Nếu trục còn lắp thêm bánh răng hay đĩa xích, xem cách đặt làm riêng cho chúng ở bánh răng và đĩa xích đặt làm theo mẫu.
Câu hỏi thường gặp về trục và bạc đặt làm theo mẫu
Trục mới lắp vào phải gõ búa mới vào được — do đặt sai hay do lắp sai?
Việc đầu tiên là xác định chỗ bị chặn nằm ở đâu, vì gõ búa để lắp gần như luôn có nghĩa là kích thước sai chứ không phải do kỹ thuật lắp kém. Nhìn vào chỗ trục vừa được gõ vào: nếu vết xước mới xuất hiện đều quanh toàn bộ chu vi ngay tại mép bạc, đó là dấu hiệu trục hơi lớn hơn lòng bạc một chút trên toàn bộ chiều dài, và nguyên nhân thường là khi đặt làm, kích thước lấy theo chỗ đã mòn trên mẫu cũ thay vì lấy theo đoạn thân còn nguyên. Nếu vết xước chỉ xuất hiện ở một điểm hoặc một phía, đó là dấu hiệu trục cong hoặc bạc đã méo, và trường hợp này gõ búa không chỉ khó lắp mà còn làm cong thêm ngay trong lúc lắp. Trước khi kết luận trục sai kích thước, kiểm tra thêm hai điều rẻ tiền hơn: bề mặt trục có còn ba via ở mép do gia công chưa làm sạch hay không, và lòng bạc có bị biến dạng do va đập trong lúc vận chuyển hay không. Cả hai đều có thể chữa bằng cách làm sạch nhẹ mà không cần đặt lại chi tiết mới. Khi chắc chắn là sai kích thước, đối chiếu lại đúng thông tin đã gửi lúc đặt hàng — đặc biệt là chỗ đo trên mẫu cũ — trước khi cho rằng bên gia công làm sai, vì phần lớn trường hợp lỗi bắt đầu từ số đo gửi đi chứ không phải từ khâu gia công. Câu chung về mang mẫu và thử khi nhận hàng nằm ở cụm gia công cơ khí theo yêu cầu.
Chi tiết khác trong nhóm chi tiết thay thế đặt làm
Trang này không nói được điều gì?
- Trang này không nêu đường kính, dung sai lắp ghép hay tốc độ quay bằng con số — chúng đo trên chính chi tiết cũ và theo máy đang dùng.
- Phần định nghĩa dung sai lắp ghép và cách đọc số hiệu tiêu chuẩn nằm ở từ điển thuật ngữ kỹ thuật của cokhi.net trong cùng hệ sinh thái.
Cần đặt đúng chi tiết cho máy của bạn thì gửi yêu cầu kèm tên máy, ảnh chi tiết cũ và các kích thước đã đo.